Welzijn op Recept Jeugd in direct contact met jongeren 

Op de foto: Sascha Treffers

Steeds meer jongeren ervaren psychosociale klachten. In Noordwijk is Welzijn op Recept Jeugd een van de manieren om deze jongeren te ondersteunen. Sascha Treffers, jongerenwerker en welzijnscoach Jeugd bij Welzijnskwartier, ziet dat behalve via het officiële verwijssysteem jongeren vooral binnenkomen via school, jongerencentra en netwerkpartners. 

In de gemeente Noordwijk wordt Welzijn op Recept ingezet voor jongeren met psychosociale klachten. Het gaat om jongeren tussen de 10 en 18 jaar. Zij voelen prestatiedruk, hebben moeite met sociale contacten, voelen zich eenzaam of kampen met schulden. “Wij bieden veel begeleiding aan jongeren,” vertelt Treffers. “Dat gebeurt regelmatig onder de noemer Welzijn op Recept, maar lang niet altijd via het formele verwijssysteem. In de praktijk komen jongeren vooral bij ons terecht, omdat we zichtbaar zijn in hun leefwereld. Dus in jongerencentra, op straat en online. Daarnaast werken we nauw samen met scholen en andere netwerkpartners.” 

Meer dan alleen de huisarts 

Welzijn op Recept Jeugd is oorspronkelijk ingericht als een verwijsmethode via de huisarts en de praktijkondersteuner (POH) Jeugd. Jongeren die zich melden met psychosociale klachten kunnen zo worden doorverwezen naar een sociaal werker jongeren. Samen wordt gekeken wat een jongere nodig heeft om zich beter te voelen. Denk hierbij aan persoonlijke coaching of deelname aan passende activiteiten. In Noordwijk blijkt echter dat deze ‘traditionele’ route slechts een bescheiden deel van de instroom vormt: “Veel jongeren komen niet bij de huisarts met hun problemen,” verduidelijkt Treffers. “Of zij onderkennen de problemen niet, of misschien sluit het systeem onvoldoende aan bij jongeren.” Dat beeld lijkt ook landelijk herkenbaar. 

Andere toegangswegen: dichtbij en vertrouwd 

Een groot deel van de jongeren komt dus via andere, meer informele routes bij het jongerenwerk terecht. Zo werkt Welzijnskwartier nauw samen met Voor ieder 1, de integrale toegang tot jeugdhulp en maatschappelijk werk in Noordwijk. De lijnen zijn kort en gebaseerd op persoonlijk contact, niet op digitale verwijssystemen. Daarnaast zet Welzijnskwartier bewust in op aanwezigheid op plekken waar jongeren sowieso al zijn: op school, in jongerencentra en in de wijk. “Dat maakt ons laagdrempelig. We wachten niet tot een jongere wordt doorverwezen door een huisarts of POH, maar we zijn er al.” 

School als belangrijke vindplaats 

Welzijnskwartier is dagelijks aanwezig op de middelbare scholen in Noordwijk. Jongeren worden daar onder andere doorverwezen via zorgteams, zorgcoördinatoren en leerlingbegeleiders. Ook nemen jongerenwerkers deel aan interne overleggen, waarin wordt besproken welke leerlingen extra ondersteuning nodig hebben. Daarnaast zijn jongerenwerkers zichtbaar in de school zelf: “We lopen pauzerondes en maken makkelijk contact. Daardoor bouwen we vertrouwen op. Soms ontstaat een gesprek in een groepje, soms één-op-één. Juist die informele momenten zorgen ervoor dat jongeren zich durven uitspreken en de ondersteuningsvraag stellen.” Mentoren schakelen jongerenwerkers ook in bij groepsdynamiek of sociale problemen in de klas. Vanuit zulke signalen kan kortdurende ondersteuning volgen, bijvoorbeeld in de vorm van een Welzijn op Recept-traject. 

Jongerencentra als veilige ontmoetingsplek 

Ook de twee jongerencentra in de gemeente spelen een belangrijke rol. Zij bieden programma’s met vaste activiteiten en open inlopen voor verschillende leeftijdsgroepen. Ontmoeting, contact met leeftijdsgenoten en samen leuke dingen doen staan centraal. Jongerenwerkers houden hier goed zicht op hoe het met jongeren gaat: “Je merkt vaak snel wanneer iemand niet lekker in zijn vel zit. Dat kan een aanleiding zijn voor extra ondersteuning, zoals coaching.” Voor jongeren van 18 tot 25 jaar is er ook het landelijke programma Join Us, gericht op samen leuke dingen doen en het versterken van sociale contacten. Voor 13- tot 18-jarigen heeft Welzijnskwartier een vergelijkbaar programma ontwikkeld: Better Together. Deze jongeren worden onder andere aangemeld via scholen, POH’s en ouders en komen wekelijks bij elkaar om sociaal sterker te worden. 

Preventie en voorlichting 

Naast begeleiding zet Welzijnskwartier ook sterk in op preventie. In samenwerking met gemeente, politie en scholen wordt bijvoorbeeld het project Dealbreakers uitgevoerd, een methodiek die jongeren op speelse wijze bewust maakt van de risico’s van criminaliteit. Jongeren die opvallen, krijgen aanvullende begeleiding. Daarnaast worden voorlichtingen gegeven over thema’s als piekeren, sexting en mentale weerbaarheid. “Door vroeg aanwezig te zijn en signalen serieus te nemen, kunnen we vaak zwaardere problematiek voorkomen”, licht Treffers toe. “Soms rolt ook hier individuele ondersteuning uit.” 

Dichtbij werkt 

Samenvattend zou je kunnen concluderen dat Welzijn op Recept Jeugd in Noordwijk laat zien dat er meer nodig is dan een goed ingericht verwijssysteem om jongeren met psychosociale problemen te bereiken. Juist de combinatie van professionele samenwerking, zichtbaarheid en vertrouwen vanuit jongerenwerk maakt het verschil. Door aan te sluiten bij de leefwereld van jongeren, weten jongerenwerkers hen te bereiken, met of zonder officieel label Welzijn op Recept. “Natuurlijk hopen we ook om meer jongeren via de zorg doorverwezen te krijgen. Kom maar op.” 

Voor meer informatie over de uitdagingen van samenwerken, download het ebook Welzijn op Recept, de uitdaging van samenwerking tussen zorg en welzijn

Voor meer succesverhalen download het boekje Pareltjes van Welzijn op Recept

Benieuwd naar meer kennis en ervaring uit de dagelijkse praktijk van Welzijn op Recept, volg ons dan op LinkedIn