Een duidelijke, korte weg naar welzijn dankzij Welzijn op Recept

Op de foto: Eugenie van Vendeloo, Marlies Osinga en Richantely Burleson
Ongeveer een jaar geleden is men in de gemeente Rotterdam begonnen aan de uitrol van een verbeterde en uniforme aanpak van Welzijn op Recept. Het begin van dit nieuwe jaar is een goed moment om met Marlies Osinga van Win010, Eugenie van Vendeloo van Rijnmond Dokters en Richantely Burleson van de gemeente terug en vooruit te kijken: hoe gaat het nu en wat zijn de plannen voor 2026?
Osinga, van Vendeloo en Burleson kijken met tevredenheid terug op het voorbije jaar. Er is veel bereikt: de nieuwe uniforme aanpak van Welzijn op Recept is in twaalf van de veertien gebieden van Rotterdam gestart. De laatste twee, Hoek van Holland en Rozenburg, zullen naar verwachting op korte termijn volgen.
Huisartsen zijn positief over de nieuwe aanpak. Het feit dat zowel verwijzers als welzijnswerkers beschikken over Zorgdomein, en dat het verwijs- en terugkoppelingssysteem in alle gebieden op dezelfde manier verloopt, heeft het werken met Welzijn op Recept een stuk eenvoudiger gemaakt. Bovendien spreken de zorg- en de welzijnsmedewerkers dezelfde ’taal’. Zowel de verdiepende uitvraag van de huisartsen en POH’s als die van de welzijnscoaches wordt gedaan op basis van de methodiek Positieve Gezondheid (het Spinnenweb).
Uniforme aanpak
Hoe ziet die nieuwe uniforme aanpak er in de praktijk uit?
“Wanneer de verwijzer in Zorgdomein onder Welzijn en het kopje Overige zorgvragen welzijn ‘Welzijn op Recept’ aanklikt, komt hij automatisch op de verwijsbrief naar de welzijnsorganisatie terecht”, aldus van Vendeloo, manager wijkgericht werken bij huisartsenorganisatie Rijnmond Dokters. De doorverwezen patiënt krijgt de verwijsbrief, uitgeprint of per e-mail, met het logo van de welzijnsorganisatie van de wijk, waarin hij woont. En kan zo alles nog eens rustig bekijken. De koppeling zorg – sociaal is nu dus goed geregeld via het niet-medische verwijsformulier.” Binnen een week benadert de welzijnsorganisatie de bewoner om een afspraak te maken.
Burleson, vanuit de gemeente de stedelijke linking pin Welzijn op Recept, vervolgt: “De verwijzingen van alle huisartsenpraktijken in een gebied komen centraal binnen bij de ketenregisseur. Die bepaalt op grond van de doorgegeven informatie of het een hulpvraag is voor welzijn of voor een andere partner. Wanneer een inwoner patiënt is van een praktijk in een andere wijk dan waar hij woont, bepaalt de postcode van de patiënt automatisch de juiste wijk voor de activiteiten. Op deze manier krijgt de bewoner de ondersteuning dichtbij, in de wijk waar hij/zij woont.”
Duo
Voor een goede implementatie en de borging van de gezamenlijke, wijkgerichte aanpak is de samenwerking van de ketenregisseurs van welzijn en de wijkcoördinatoren van Rijnmond Dokters heel belangrijk. Osinga, programmaontwikkelaar vanuit Win010: “Zij trekken in de wijk als duo op. De wijkcoördinator vertegenwoordigt de huisartsen in de wijk en is een vertrouwd gezicht. De ketenregisseur en de wijkcoördinator zijn met elkaar in gesprek en kunnen makkelijk schakelen. Ze zien beiden toe op een goed verloop van Welzijn op Recept. Als iets niet goed loopt of verwijzingen wat achterblijven, kunnen ze snel afspreken: ‘zullen we weer eens langsgaan?’ Bovendien vindt er twee keer per jaar een stadsbrede bijeenkomst voor alle ketenregisseurs en wijkcoördinatoren plaats.”
Meer verwijzingen
De uniforme aanpak heeft tot meer verwijzingen geleid: van 734 verwijzingen in 2024 naar 1019 in 2025. Het grootste deel, ongeveer de helft van de verwijzingen, zijn ouderen (68-plus). Het gaat om hulpvragen gericht op ondersteuning op het gebied van mentale gezondheid, eenzaamheid, mantelzorg en sociaal contact en groepsactiviteiten. Daarna komen de leeftijdtijdsgroepen 51 – 57 jaar en 22 – 50 jaar, beide ongeveer een kwart van de verwijzingen. Slechts 3 procent betreft jongeren onder de 21.
Groeipotentieel
De verankering van de uniforme aanpak en de waargenomen duidelijke stijging van het aantal welzijnsrecepten biedt een serieus groeipotentieel. Een deel van de huisartsenpraktijken maakt nog geen gebruik van Welzijn op Recept, maar zal dat in 2026 naar verwachting wel gaan doen. Wie wel al verwijst, zal dat waarschijnlijk vaker gaan doen, nu zij ervaren dat het zorgproduct Welzijn op Recept makkelijker te vinden is in Zorgdomein en de terugkoppeling vanuit welzijn in Zorgdomein is verbeterd. “Door het uniform te maken en aan te jagen wordt het makkelijker om aan te bieden”, aldus Burleson.
Voor de structurele borging van Welzijn op Recept, zeker met de groei, is het wel belangrijk dat er aanvullende financiering beschikbaar komt voor welzijn. Deze vraag ligt momenteel bij de gemeente.
Zelf de weg naar welzijn vinden
Het niet-medische verwijsformulier, dat automatisch in beeld verschijnt bij het aanklikken van Welzijn op Recept, biedt voor verwijzers én patiënten een korte route naar welzijn. Van Vendeloo: “Uiteindelijk gaat het om bewustwording. We hopen dat inwoners ook zelf gaan nadenken over welzijn als mogelijke oplossing voor hun psychosomatische klachten. En idealiter dat ze het steuntje in de rug niet meer nodig hebben, maar buiten de huisarts om zelf de weg naar welzijn vinden.”
Voor meer informatie over de uitdagingen van samenwerken, download het ebook Welzijn op Recept, de uitdaging van samenwerking tussen zorg en welzijn
Voor meer succesverhalen download het boekje Pareltjes van Welzijn op Recept
Benieuwd naar meer kennis en ervaring uit de dagelijkse praktijk van Welzijn op Recept, volg ons dan op LinkedIn