De gemeenschap versterken moet doel van de inzet zijn
Op de foto: Kristel Jeuring
Kristel Jeuring, directeur van de landelijke vereniging van bewonerscollectieven LSA, bezocht in november 2025 het Londense Bromley by Bow Centre, dat vanuit en door de gemeenschap wordt gerund. Volgens velen ligt hier de basis van social prescribing. Wat neemt zij mee voor de Nederlandse ‘variant’: Welzijn op Recept?
Hoe kunnen bewonersinitiatieven deze interventie versterken?
Als directeur van het LSA is Kristel Jeuring altijd op zoek naar inspiratie en nieuwe kennis waarmee ze bewonerscollectieven kan ondersteunen en versterken. “Onze doelen zijn: kennisuitwisseling, samen pionieren en belangenbehartiging. Allemaal werken we aan sterke gemeenschappen. Een sterke, zorgzame gemeenschap legt immers de fundering onder allerlei initiatieven, of het nou gaat om de energietransitie, om noodsituaties of de gezondheidszorg. Vanuit deze benadering kijken we ook naar Welzijn op Recept. Wat de huisarts voor je regelt, is ingebed in de gemeenschap. Daar zijn ook de plaatsen die je kunnen helpen om weer een plek te vinden in die gemeenschap. Kunst voor de huisartsen en welzijnsorganisaties is om aan de sluiten bij de gemeenschap, bij wat er al is, in plaats van de gemeenschap te laten aansluiten bij het systeem.”
Bromley by Bow Centre
Jeuring heeft lange tijd in Engeland gewerkt bij Locality, het landelijk ledennetwerk dat lokale bewonersinitiatieven ondersteunt om sterk en succesvol te zijn. De Engelse tegenhanger van de LSA dus. “November 2025 was ik weer even terug en heb een bezoek gebracht aan het Bromley by Bow Centre, in de gelijknamige wijk in Oost-Londen. Het stond aan het begin van social prescribing, vergelijkbaar met Welzijn op Recept. De praktijk is in het hart van de gemeenschap, opgebouwd vanuit de gemeenschap en daardoor aangestuurd. Aanvankelijk was er geen huisarts, maar die was wel nodig. Dus hebben ze zelf een huisarts geselecteerd.” In het gebouw is geen bewegwijzering. Dat is expres gedaan: als je wilt weten waar je naartoe moet, moét je vragen, dus verbinding maken. “Het toont aan hoe ze nadenken over de gemeenschap.”
Inspelen op problemen
De gezondheidszorg daar is sterk gericht op samenwerking van de huisartsen met diverse bewonersinitiatieven op allerlei terreinen. “Er zijn steeds meer dingen omheen ‘gebouwd’. Stel: iemand komt bij de huisarts met klachten over vermoeidheid en slecht slapen. Bij doorvragen blijkt hij werkloos geworden te zijn. De huisarts kan daar niets aan doen, maar hij kan wel mensen bij elkaar zoeken die deze man kunnen helpen weer uit te stromen naar werk.”
Momenteel kunnen veel inwoners door armoede hun energiekosten niet betalen. Ze weten vaak niet hoe ze gebruik kunnen maken van ondersteuningsmogelijkheden. Daarom worden voor nu mensen ingezet die helpen bij het invullen van formulieren, maar op termijn worden ook taallessen aangeboden zodat inwoners het zelf kunnen. Voor alle dingen zijn aparte potjes, maar er wordt gewerkt vanuit het principe: we helpen je altijd. Financiële ondersteuning komt onder anderen van Vrienden van het Centre en donateurs uit de wijk.
Social Prescribing
Social Prescribing zoals dat in het Bromley by Bow Centre wordt uitgevoerd is vergelijkbaar met het Nederlandse Welzijn op Recept. Patiënten die met psychosociale klachten naar de praktijk komen, gaan in gesprek met Link Workers, vergelijkbaar met onze welzijnscoaches qua werkwijze, maar met enkele grote verschillen: de Link Workers komen uit de gemeenschap en hebben een vanzelfsprekend netwerk in de wijk. De patiënt wordt geen cliënt, maar weer (mede)buurtbewoner. De Link Worker onderzoekt: wat is voor jou een fijne plek in de gemeenschap die helpt bij je hulpvraag?, maar ook: wat heb jij zelf te bieden, wat kun jij bijdragen aan de gemeenschap? Er wordt niet gedacht in doelgroepen, iedereen wordt geholpen.
Bewonerscollectief
Wat Jeuring vooral meeneemt van haar bezoek aan het Bromley by Bow Centre, is het belang van de gemeenschap en dat het bouwen aan sterke, zorgzame gemeenschappen vanzelfsprekend zou moeten zijn. Mensen zijn immers gelukkiger als ze onderdeel uitmaken van een gemeenschap, het gevoel hebben dat ze er toe doen en het verschil kunnen maken. “Het gaat om de leefbaarheid en veiligheid van inwoners en hoe je die duurzaam kunt realiseren. Je moet niets doen zonder de straat op te gaan om te onderzoeken wat er al is.”
Ook wil ze vanuit de Engelse situatie een waarschuwing meegeven: “Als de interventie heel succesvol is geworden en breed wordt omarmd, vermijd dan dat de uitvoering ervan wordt overgenomen door andere partijen. Zorg er juist voor dat de mensen die de interventie zo succesvol hebben gemaakt, goed gefinancierd worden. Bewonerscollectieven en welzijnsorganisaties zouden geen concurrenten moeten zijn. Kijk eerst: wat kunnen we samen doen? En als je het niet zelf kunt, wie doet het dan? Als een sterke, zorgzame gemeenschap ons doel is, ga dan uit van de vraag: ‘Maakt wat ik vanuit mijn positie doe, de gemeenschap sterker? En als wij stoppen, is er dan een sterkere gemeenschap achtergebleven?”
Voor meer informatie over de uitdagingen van samenwerken, download het ebook Welzijn op Recept, de uitdaging van samenwerking tussen zorg en welzijn
Voor meer succesverhalen download het boekje Pareltjes van Welzijn op Recept
Benieuwd naar meer kennis en ervaring uit de dagelijkse praktijk van Welzijn op Recept, volg ons dan op LinkedIn